Một sáng thiếu ngủ, và câu hỏi “dạo này mệt à?”
Có một buổi sáng mình nhớ mãi. Đêm trước con quấy, mình dỗ tới gần ba giờ mới chợp mắt được. Sáng ra mình lê vào phòng tắm, bật đèn, và giật mình vì cái mặt trong gương.
Không phải da xỉn. Không phải mụn. Là đôi mắt. Hai quầng thâm sẫm hắt xuống, kéo cả gương mặt trũng xuống theo. Bên dưới còn phồng lên một chút, cái bọng mắt mọng nước làm mình trông như vừa khóc, hoặc vừa ốm dậy. Mình đứng đó, tự dưng thấy mình già hơn tuổi thật cả mấy tuổi.
Xong hôm đó đi làm, một chị đồng nghiệp nhìn mình rồi buông một câu rất bình thường: “Ủa dạo này mệt à em, trông xuống sắc ghê.” Chị nói vô tư thôi, không có ý gì. Mà mình nghe xong cứ gợn gợn trong lòng cả buổi.
Bạn có bao giờ như vậy chưa? Cả gương mặt vẫn ổn, riêng vùng mắt thì cứ “tố cáo” hết mọi thứ mình muốn giấu. Đêm mất ngủ, nó biết. Tuần căng thẳng, nó biết. Mình buồn, mình mệt, mình có tuổi thêm một chút, đôi mắt kể ra hết, không giấu giùm mình câu nào.
Mình đã loay hoay với vùng da mắt nhiều năm. Mua kem mắt đắt tiền, thử đủ cách, có lúc còn làm da tệ hơn mà không biết. Bài này mình kể lại những gì mình từng làm sai, và những gì cuối cùng mới thật sự giúp. Nói trước để bạn yên tâm: sẽ không có lời hứa “xóa quầng thâm sau một tuần” nào ở đây đâu. Mình không tin vào mấy lời đó nữa.
Vì sao vùng da mắt “tố cáo” mình nhất
Mình mất một thời gian mới hiểu tại sao chỗ này lại nhạy đến thế.
Da quanh mắt là vùng da mỏng nhất trên gương mặt. Mỏng hơn hẳn da má, da trán. Chính vì mỏng nên nó gần như trong suốt, mọi thứ bên dưới đều dễ lộ ra. Những mạch máu nhỏ chạy dưới lớp da mỏng ấy, khi mình mệt hay thiếu ngủ, chúng giãn ra và ứ lại, thế là ánh lên thành cái màu thâm xanh tím mà mình hay gọi là quầng thâm.
Cũng vì mỏng và ít tuyến dầu, vùng này giữ nước kém hơn phần còn lại. Nó khô nhanh, và khi khô thì mấy nếp nhăn nhỏ li ti hiện ra rõ mồn một, nhất là mỗi khi mình cười hay nheo mắt. Da má có thể còn “gồng” được, chứ da mắt thì hễ thiếu nước, thiếu ngủ là xuống sắc thấy liền.
Hiểu được điều này mình nhẹ lòng hơn nhiều. Vùng mắt trông tệ không phải vì mình chăm kém, mà vì bản thân nó vốn mỏng manh và dễ tổn thương. Nó cần được đối xử khác với phần da còn lại. Nhẹ nhàng hơn. Kiên nhẫn hơn.
Lầm tưởng lớn nhất: quầng thâm nào cũng “xóa” được bằng một hũ kem
Đây là chỗ mình từng sai nặng nhất, nên mình muốn kể kỹ.
Hồi đó mình đinh ninh quầng thâm là một vấn đề, và ở đâu đó có đúng một loại kem “thần thánh” xóa được nó. Mình cứ đi tìm hũ kem đó. Thấy ai khen loại nào là mình mua loại đó. Hũ này chưa hết đã nhảy sang hũ khác. Tốn tiền thì thôi rồi, mà quầng thâm vẫn nằm y nguyên.
Sau này mình mới hiểu ra một điều đơn giản mà lúc đó mình không chịu nghe: quầng thâm không phải chỉ có một nguyên nhân. Nó có nhiều gốc rễ khác nhau, và mỗi gốc lại cần một cách xử lý khác.
Có quầng thâm do thiếu ngủ, do mệt, do căng thẳng kéo dài, kiểu này mình chỉnh lại lối sống thì đỡ. Có quầng thâm do cơ địa, do di truyền, tức là mắt mình vốn có màu như vậy từ nhỏ, bố mẹ cũng vậy, thì gần như không có hũ kem nào “xóa” đi được, chỉ làm dịu bớt phần nào thôi. Có loại thâm do da vùng đó mỏng nên mạch máu ánh lên. Có loại là do mình dụi mắt nhiều năm khiến vùng đó sạm lại. Có khi chỉ đơn giản là da khô nên trông thâm và xỉn hơn thực tế.
Bạn thấy không? Từng đó nguyên nhân, mà mình lại đi tìm một “phép xóa” chung cho tất cả. Sai từ gốc. Cũng như bạn không thể dùng đúng một viên thuốc cho mọi cơn đau, mình không thể dùng đúng một hũ kem cho mọi kiểu quầng thâm.
Từ ngày hiểu ra, mình bớt hoang mang hẳn. Thay vì hỏi “mua kem gì để xóa thâm”, mình hỏi “quầng thâm của riêng mình đến từ đâu”. Câu hỏi đúng dẫn tới cách làm đúng. Và với mình, nhiều phần của nó không nằm trong hũ kem nào cả.
Thói quen tưởng vô hại mà mình đang tự hại vùng mắt
Cái này mình phải thú thật, vì mình từng làm sai mỗi ngày mà không hề hay.
Mỗi tối tẩy trang, mình hay lấy bông thấm nước tẩy rồi chà, kéo, di qua di lại vùng mắt cho sạch lớp kẻ mắt, lớp mascara. Có hôm lì quá, mình chà mạnh, kéo căng cả vùng da mỏng ấy ra. Rồi những lúc buồn ngủ hay ngứa mắt, mình dụi. Dụi theo phản xạ, dụi rất mạnh mà không nghĩ ngợi gì.
Mình đâu ngờ chính mấy động tác nhỏ ấy, lặp đi lặp lại năm này qua năm khác, lại là thứ bào mòn vùng mắt nhanh nhất. Da chỗ này vốn mỏng và yếu, mình cứ kéo cứ chà thì nó chùng ra, dễ chảy xệ hơn, và cái việc dụi cọ nhiều lần lâu ngày còn có thể khiến vùng đó thâm sạm lại. Mình bỏ tiền mua kem đắt để “cứu” vùng mắt, trong khi tay mình mỗi ngày lại đang phá nó. Nghĩ lại thấy vừa buồn cười vừa tiếc.
Từ khi nhận ra, mình đổi cách. Tẩy trang mắt thì mình đặt miếng bông thấm đẫm nước tẩy lên, ấn nhẹ giữ vài giây cho lớp trang điểm mềm ra, rồi lau xuôi một chiều thật nhẹ, không chà tới lui nữa. Khi thoa kem hay dưỡng vùng mắt, mình dùng ngón áp út, là ngón yếu nhất nên tự nó sẽ nhẹ tay, chấm chấm nhè nhẹ chứ không miết. Còn cái tật dụi mắt thì mình phải tập bỏ dần, khó thật, nhưng đáng.
Nghe thì nhỏ nhặt, mà thành thật với bạn, riêng chuyện “nhẹ tay lại” thôi đã giúp vùng mắt mình đỡ hơn nhiều thứ kem đắt tiền mình từng mua.
Những thứ thật sự giúp mình, và phần lớn không nằm trong hũ kem
Đến đây chắc bạn đang chờ mình “khai” ra loại kem mắt nào thần kỳ. Mình xin lỗi trước, vì câu trả lời thật lòng của mình lại hơi nhạt: thứ giúp mình nhiều nhất không phải một hũ kem, mà là những việc nhỏ, nhàm, làm đều.
Đầu tiên là ngủ. Mình biết nghe chán lắm, ai chả biết, nhưng thật sự không có hũ kem nào thay được một giấc ngủ đủ. Những ngày mình ngủ tử tế, quầng thâm và bọng mắt nhẹ đi thấy rõ ngay sáng hôm sau. Ngủ với vùng mắt gần như là “kem dưỡng” rẻ nhất và mạnh nhất.
Thứ hai là uống đủ nước. Vùng mắt khô là hiện rõ nếp nhăn, mà da thì hút ẩm từ bên trong nhiều hơn là từ lớp bôi bên ngoài. Mình để ý những hôm mình quên uống nước, vùng mắt xỉn và nhăn hơn hẳn.
Thứ ba, cái này nhiều người bỏ qua, là che nắng cho vùng mắt. Nắng là một trong những thứ làm vùng da mỏng ấy lão hóa nhanh. Mà mình lại thấy đeo kính râm to bản với đội mũ rộng vành khi ra nắng còn thiết thực hơn là trông chờ vào một lớp kem. Vừa che nắng, vừa đỡ phải nheo mắt, mà nheo mắt nhiều thì lại thêm nếp nhăn.
Thứ tư, khi mắt sưng bọng, mình hay đắp mát. Lấy hai cái thìa để ngăn mát tủ lạnh một lúc rồi áp nhẹ lên mắt, hoặc túi trà đã nguội đắp lên. Mình nói thật để bạn khỏi kỳ vọng sai: cái này chỉ giúp giảm bọng tạm thời, làm mình dễ chịu và trông tươi hơn một lúc thôi, chứ không “chữa” được gì lâu dài. Nhưng những sáng mặt mệt mỏi, được vậy cũng quý rồi.
Bạn thấy đó, gần như chẳng có gì đắt tiền. Mình từng tưởng chăm vùng mắt là phải đổ tiền vào một hũ kem thần thánh. Hóa ra phần lớn nằm ở những thói quen nhỏ mình vẫn xem thường.
Khi nào thì bọng mắt không còn là chuyện làm đẹp nữa
Chỗ này mình muốn nói nghiêm túc một chút, vì nó không chỉ là chuyện đẹp xấu.
Bọng mắt hay quầng thâm do thiếu ngủ, do khô, do tuổi tác thì thường quen thuộc, lên xuống theo lối sống của mình. Nhưng nếu một ngày bạn thấy mắt sưng bọng lên bất thường, sưng to nhanh, sưng chỉ một bên, hay kèm theo đỏ, đau, ngứa dữ dội, mờ mắt, hoặc mặt và tay chân cũng phù theo, thì đó có thể không còn là chuyện của làn da nữa. Nhiều khi vùng mắt đang báo giùm mình một điều gì đó liên quan tới sức khỏe bên trong.
Những lúc như vậy, mình mong bạn đừng ngồi nhà tra mạng rồi tự đoán, cũng đừng cố đắp mát cho xẹp. Hãy đi khám. Mình luôn nghĩ đi khám không phải là làm quá lên, mà là một cách thương mình. Cơ thể mình lên tiếng thì mình nên lắng nghe cho tử tế.
Còn với những vấn đề vùng mắt thông thường mà cứ dai dẳng mãi không đỡ dù bạn đã ngủ đủ, chăm nhẹ nhàng rồi, thì gặp bác sĩ da liễu để được nhìn tận nơi vẫn tốt hơn là mình tự mò mẫm. Mình chia sẻ từ trải nghiệm của một người tự chăm da, mình không phải bác sĩ, nên ranh giới này mình luôn muốn nói rõ với bạn.
Câu hỏi thường gặp
Kem mắt đắt tiền có xóa được quầng thâm không?
Theo những gì mình trải qua thì không nên kỳ vọng chữ “xóa”. Kem tốt có thể giúp vùng mắt đủ ẩm, mịn hơn, nên trông tươi và sáng hơn. Nhưng nếu quầng thâm của bạn do cơ địa, di truyền hay do mạch máu ánh lên qua lớp da mỏng, thì không hũ kem nào làm nó biến mất hẳn được. Hiểu đúng nguyên nhân của riêng mình quan trọng hơn là chọn hũ kem đắt nhất.
Đắp mát hay lăn đá có làm hết bọng mắt không?
Nó giúp giảm bọng và làm mình dễ chịu tạm thời, nhất là những sáng mắt sưng vì thiếu ngủ. Nhưng đây là giải pháp nhất thời, không phải cách chữa lâu dài. Gốc rễ vẫn nằm ở ngủ đủ, uống đủ nước và nhẹ tay với vùng mắt.
Mình còn trẻ, cần chăm vùng mắt sớm vậy không?
Mình nghĩ chăm ở đây không phải là mua thật nhiều kem, mà là tập mấy thói quen tốt sớm: nhẹ tay khi tẩy trang, bỏ tật dụi mắt, ngủ đủ, che nắng. Mấy việc này không tốn tiền, mà làm sớm thì vùng mắt về sau đỡ vất vả hơn nhiều.
Vì sao sáng ngủ dậy mắt hay sưng hơn?
Nhiều người thấy rằng sau một đêm nằm, dịch dễ dồn lại quanh vùng mắt, nên sáng ra hay thấy bọng mắt rõ hơn rồi dịu dần trong ngày. Nếu chỉ hơi mọng buổi sáng rồi tự đỡ thì thường không đáng lo. Nhưng nếu sưng nhiều, kéo dài hay kèm dấu hiệu khác thì nên đi khám như mình nói ở trên.
Vậy nên, đôi mắt của mình ơi
Mình quay lại buổi sáng đứng trước gương hôm đó, với hai quầng thâm và cái bọng mắt làm mình trông mệt hơn cả cái mệt thật.
Bây giờ mình vẫn có những sáng như thế, mình là người thường mà, đâu tránh được hết. Nhưng mình không còn hoảng, không còn lao đi tìm một hũ kem cứu cánh nữa. Mình hiểu vùng mắt của mình rồi. Mình biết nó chỉ đang kể thật lòng rằng đêm qua mình thiếu ngủ, hay mấy hôm nay mình căng thẳng. Và mình biết cách đối xử dịu dàng lại với nó: ngủ cho đủ, uống cho đủ, tay nhẹ lại, che nắng cho tử tế, và khi thấy điều gì bất thường thì đi khám.
Nếu tối nay bạn tẩy trang, mình chỉ xin bạn thử một việc nhỏ thôi: nhẹ tay lại với vùng mắt. Đặt bông lên, giữ vài giây, rồi lau xuôi thật êm. Chỉ một việc đó thôi. Đôi mắt đã kể thật cho bạn nghe bao nhiêu điều rồi, giờ tới lượt bạn đối xử tử tế lại với nó.
Những chia sẻ trong bài dựa trên kinh nghiệm tự chăm da và tìm hiểu nhiều năm của mình. Mỗi làn da một khác, nên điều hợp với mình chưa chắc hợp hoàn toàn với bạn. Bài viết không thay thế cho chẩn đoán của bác sĩ. Nếu da bạn có vấn đề nặng hoặc kéo dài, hãy đi khám chuyên khoa da liễu nhé.
Diễm Phúc
Người viết blog làm đẹp, đã nhiều năm tự thử nghiệm, đọc, và chăm da cho chính mình rồi chia sẻ lại cho cộng đồng. Mình không phải bác sĩ, mình chỉ là một người đi trước.
Leave a Reply